Amme İdaresi Dergisi

Habis/çetrefilli sorun (wicked problem) kavramı, tanımlanması ve çözümlenmesi güç, çok aktörlü, yüksek düzeyde belirsizlik ve değer çatışması içeren karmaşık politika sorunlarının incelenmesinde kullanılan önemli bir çerçevedir. Kavram uluslararası alan yazınında uzun süredir tartışılmasına karşın, Türkçe kamu yönetimi alan yazınındaki kullanım biçimlerini, yöntemsel özelliklerini ve tematik dağılımını bütüncül biçimde inceleyen sistematik çalışmalar bulunmamaktadır. Bu çalışma, habis/çetrefilli sorun kavramının Türkçe kamu yönetimi alan yazınındaki gelişimini ve kullanım özelliklerini sistematik alan yazın taraması yöntemiyle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda Google Akademik ile Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi üzerinden belirlenen dâhil etme ve dışlama ölçütleri doğrultusunda erişilen 29 bilimsel eser; yayın türü, yılı, araştırma yöntemi ve deseni, tartışma bağlamı, aktörler, politika araçları ve önerilen çözüm stratejileri açısından incelenmiştir. Tarih sınırlaması uygulanmamasına rağmen analize dâhil edilen çalışmaların tamamının 2020–2025 döneminde yayımlandığı ve 2020 öncesine ait Türkçe bir çalışmaya ulaşılamadığı görülmüştür. Ayrıca incelenen 29 çalışmanın 16’sı (%55) kavramsal analiz olarak kodlanmıştır. Bulgular, Türkçe alan yazınının ağırlıklı olarak kavramsal ve nitel araştırmalara dayandığını, habis/çetrefilli sorun yaklaşımının özellikle kamu yönetimi ve yönetişim tartışmaları, COVID-19, afet yönetimi, göç ve çeşitli kentsel politika sorunları çerçevesinde ele alındığını göstermektedir. Çalışmalarda iş birliği, eşgüdüm, yönetsel kapasite, uyarlanabilirlik ve çok aktörlü yönetişim öne çıkan ortak temalar olarak belirlenmiştir. Buna karşılık, ampirik araştırmaların ve karşılaştırmalı çalışmaların sınırlı olması ile yayınların belirli yıllar ve yayın kaynakları etrafında yoğunlaşması, alan yazınının yöntemsel ve tematik gelişimi açısından önemli araştırma boşluklarına işaret etmektedir. Çalışma, Türkçe kamu yönetimi alan yazınında habis/çetrefilli sorun araştırmalarının mevcut durumunu sistematik biçimde ortaya koyarak gelecekteki araştırmalar için yöntemsel ve tematik bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır.